تعویض مفصل فک به صورت کامل و مدیریت اختلالات مفصل گیجگاهی فک
اختلالات مفصل گیجگاهی فک اختلالاتی شایع است که معمولاً با بروز مشکلاتی در سایر نواحی فک و صورت همراه است. به دلیل نقشی که این مفصل در انجام فعالیتهای روزانه مانند باز و بسته کردن دهان، تنفس، جوییدن و… دارد بکارگیری روش درمانی که عملکرد آن را با موفقیت هرچه تمامتر بازیابی کند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. جراحی تعویض مفصل فک و جایگزینی مفصل مصنوعی فک در درمان برخی از این اختلالات، راهکاری مفید و موثر خواهد بود.
امروزه و به کمک فناوریهای جدید مانند CAD\CAM و امکان طراحی پروتزهای شخصیسازیشده متناسب با نیاز بیمار، نتایج این جراحیها تا حدود زیادی قابل پیشبینی شده است که این گامی رو به جلو در جهت انجام روشهای پیچیده مانند تعویض مفصل فک با جراحی ارتوگناتیک همزمان است.
تعویض مفصل فک در دو بیمار با اختلال مفصل گیجگاهی
روش درمان در نظر گرفته شده برای بیماران در این تحقیق، جراحی ارتوگناتیک همراه با تعویض مفصل فک و جایگزینی آن پروتزهای سفارشی است که به کمک کامپیوتر طراحی شده و به روش چاپ سهبعدی تولید میشوند.
در هر دو بیمار، هدف کلی درمان دستیابی به هارمونی در یک سوم میانی و تحتانی صورت، ابعاد عمودی کافی و برجستگی صورت، و توانبخشی عملکردی عمومی، از جمله عملکرد مفصل گیجگاهی فک بود.
بدین ترتیب جراحی ارتوگناتیک و تعویض مفصل فک بطور کامل و در یک مرحله جراحی انجام شد.
بیمار اول
بیمار اول خانمی 49 ساله با سابقه هیپرپلازی عود کندیل است که به دلیل اختلال انسداد پیشرونده و انحراف جانبی فک پایین به پزشک مراجعه کرده است.
در معاینه فیزیکی، کلاس اسکلتی او نوع I بود، با انسداد خفیف اورجت و انحراف جانبی. بنابراین، تصمیم گرفته شد استئوتومی دو طرفه فک پایین با استئوتومی Le Fort نوع ۱ ترکیب شود.
اهداف جراحی:
- پیشروی 3 میلیمتری در فک بالا با یک نهفتگی 2 میلیمتری در سمت راست و بدون نهفتگی در سمت چپ.
- استئوتومی ساژیتال دو طرفه فک پایین برای چرخش عرضی
- متمرکز شدن خط وسط پایین.
- تعویض مفصل فک سمت راست بصورت کامل.
بیمار دوم
بیمار دوم آقای 29 ساله بدون سابقه پزشکی خاص است که به دلیل انسداد غیرطبیعی مفصل فک و آپنه خواب (وقفهی تنفسی خواب) به پزشک مراجعه کرده بود.
در معاینه فیزیکی کلاس اسکلتی او نوع دوم با اپنبایت بود. اشعه ایکس پانورامیک و سیتی اسکن صورت، تحلیل کندیل دوطرفه را نشان داد. و MRI عدم وجود قشر در هر دو کندیل را نشان داد. تشخیص برای او آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis) بود.
اهداف جراحی:
- جلو آمدن 9 میلیمتری فک بالا
- اصلاح لبخند لثهای با نهفتگی 8 میلیمتری
- اصلاح خط وسط و تغییر آن از راست به چپ به اندازه ۱ میلیمتر
- چرخش خودکار 7 میلیمتری فک پایین
- پیشروی 10 میلیمتری برای جنیوپلاستی
- تعویض مفصل فک بصورت دو طرفه و کامل
در این بیمار برنامهریزی قبل از عمل و مراحل جراحی، مشابه مورد قبلی بود، با این تفاوت که این بیمار نیاز به تعویض مفصل فک دو طرفه داشت.
بازیابی ظاهر و عملکرد طبیعی مفصل گیجگاهی به کمک مفصل مصنوعی فک
تعویض مفصل فک و جایگزینی مفصل مصنوعی فک، با بازگرداندن عملکرد و در نتیجه بهبود کیفیت زندگی بیمار همراه است و به آنها این امکان را میدهد که با درد کمتر، فعالیتهای روزانه مانند باز و بسته کردن دهان، جویدن، تنفس و تکلم، را انجام داده و با بهبود ظاهر بازیابی عملکرد مفصل گیجگاهی فک، مجددا به فعالیتهای اجتماعی خود بازگردند.
مزایای استفاده از مفصل مصنوعی فک برای درمان اختلالات TMJ
جراحیهای پیچیده نواحی میانی صورت و فک پایین همزمان با تعویض مفصل فک برای بیمار امکان پذیر و مفید است، اما موفقیت آنها عمدتاً به برنامهریزی مناسب و روند جراحی بستگی دارد.
تعویض مفصل فک با استفاده از پروتزهای آلوپلاستیک از عوارض ناحیه اهداکننده جلوگیری میکند و نتایج بهتر و پایدارتری را به همراه دارد.
و با توجه به پیچیدگی این جراحیها، استفاده از برنامهریزی جراحی مجازی و تکنولوژی چاپ سهبعدی میتوانند اجرای آن را تسهیل کند.
“نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است”
